|  Mondholz
 Maanhout? Wat is dat??
Iedereen weet dat de maan invloed heeft op de natuur en op het gedrag van mens en dier. Wie is er niet onrustig bij volle maan? Worden er bij volle maan niet meer mensen verliefd of plegen zelfmoord?? Waardoor ontstaat eb en vloed? Bestaan er weerwolven? Bestaat er maanziekte?? Waarom aardappels poten bij volle maan??
Bestaat er maanhout met specifieke eigenschappen?
Mijn grootvader wist het nog. Voor hem was het vanzelfsprekend dat het hout in een bepaald jaargetijde werd gekapt. De boeren hadden het minder druk en de bevroren grond maakte het vervoer van de bomen makkelijker. Maar... er is meer!!!!!!!!
Tussen Kerstmis en Driekoningen bij afnemende maan (van laatste kwartier tot nieuwe man) wordt het Mondholz gekapt. 1 Maart blijkt ook een goede datum te zijn. Alle sappen hebben zich dan uit de stam terug getrokken in de wortels, de sapstroom staat stil. Bij het kappen zal men erop moeten letten dat de top bergafwaarts komt te liggen. De eventuele sappen die nog in de stam zitten worden door de overlevingsdrang van de boom naar de takken gestuwd om te proberen daar nog vruchten te maken zodat al het vocht uit de stam trekt. De boom blijft met takken en al nog 8 tot 10 weken liggen om te versterven.
We spreken liever van Mondholz dan van Maanhout omdat het vooral bekend en toegepast wordt in Zwitserland en zuid Duitsland. Er is vooral in Zwitserland veel wetenschappelijk onderzoek gedaan met betrekking tot de specifieke eigenschappen van Mondholz. In "Mondbezogene Traditionen in der Fortstwirtschaft" van DR. E. Zürcher van de ETH in Zürich staat dat de verhouding tussen de hoeveelheid "vrij water" en de hoeveelheid elektrostatisch in de cellulaire ruimte gebonden water, niet constant is maar veranderlijk. Dit zou veranderingen van eigenschappen met zich meebrengen die ook gebonden zijn aan een zeker tijdritme, de maancyclus.
Door de eigenschap dat het onbrandbaar is, het verkoold wel, het scheurt niet en trekt niet krom, wordt Mondholz veel toegepast in de bouw. Er zijn in zuid Duitsland boerderijen aangetroffen waarvan de schouw aan de binnenkant betimmerd is met Mondholz waarvan de buitenlaag verkoold is maar verder niet ingebrand. Normaal hout staat na 10 minuten in lichter laaien terwijl het Mondholz wel verkoolt maar na een uur nog niet ontvlamt. Er zijn in Zwitserland hotels die hun bedden van Mondholz laten maken om hun gasten een beter nachtrust te laten genieten.
Wat heeft dit nu met vioolbouw te maken?
Ik las eens een verhaal over Stradivari waarin werd verteld dat hij zelf zijn klankhout uitzocht voor dat het gekapt werd. De bomen moesten groeien boven de 1000 meter aan de noordkant van de berg en gekapt worden in de winter als de sapstromen stil staan. Mondholz?????
Op deze manier koos Stradivari zijn klankhout.
Ik bezocht in Zwitserland het atelier van een vioolbouwer die als experiment voor het klankblad Mondholz gebruikte. Het hout was pas driemaanden daarvoor gekapt. De viool klinkt briljant!!!!!!!!!
Waaraan moet goed klankhout voldoen?
Het moet langzaam gegroeid zijn op schrale grond boven 1000m op de noord helling van het gebergte
Gekapt worden als de sapstromen in de stam stil staan
Het moet zuiver stamhout zijn zonder noesten.
Kaarrtecht van nerf
Gelijkmatig van structuur met smalle jaarringen (1 -2 mm )
Homogeen en spanningsvrij
Licht zonder zwak te zijn, dichtheid onder de 0,450 g/cm³
Een grote stijfheid in verhouding tot de dichtheid (vervormingsweerstand)
Een laag hars gehalte, zonder harsgallen
Afkomstig van de Europese fijnspar.
En als het dan ook nog Mondholz is!!!!!!!!!
|